TS. Nguyễn Mạnh Hải - Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực III phát biểu tại Hội thảo.

Chủ trì Hội thảo có TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học; TS. Nguyễn Mạnh Hải, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực III; bà Nguyễn Thị Thu Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Đà Nẵng. Tham dự còn có các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, đại diện MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng và cán bộ trực tiếp công tác tại cơ sở.

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Mạnh Hải, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực III cho rằng trong quá trình đổi mới hoạt động của hệ thống chính trị, đội ngũ cán bộ đoàn thể, hội quần chúng đóng vai trò nòng cốt. Đây là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương, chính sách đến với nhân dân; đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân với Đảng và Nhà nước. Do đó, môi trường công tác đang làm xuất hiện những yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ đoàn thể và hội quần chúng. Ngoài năng lực chính trị, chuyên môn và nghiệp vụ, cán bộ cần có khả năng giao tiếp, tổ chức công việc, xử lý vấn đề, sử dụng công nghệ và chủ động cập nhật tri thức.

Một vấn đề được đặt ra là đào tạo không thể chỉ đáp ứng những yêu cầu đang có, mà phải chuẩn bị cho cán bộ khả năng thích nghi với những yêu cầu sẽ phát sinh trong tương lai. Theo đó, năng lực tự học cần được xem là một thành tố quan trọng trong cấu trúc năng lực của người cán bộ. Khi kiến thức và công nghệ liên tục thay đổi, khả năng tự tìm hiểu, kiểm chứng thông tin, cập nhật phương pháp làm việc và điều chỉnh năng lực trở thành điều kiện để cán bộ duy trì hiệu quả công tác lâu dài.

Các đại biểu tham dự Hội thảo.

Vì vậy, Hội thảo đặt trọng tâm vào yêu cầu chuyển từ đào tạo thiên về trang bị kiến thức sang phát triển năng lực thực thi, khả năng tự học và thích ứng của cán bộ trước những thay đổi nhanh của tổ chức bộ máy, đời sống xã hội và môi trường số.

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến chia sẻ từ các đại biểu tập trung vào cách tổ chức nội dung và cấu trúc chương trình sao cho vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa phù hợp với sự khác biệt giữa các nhóm cán bộ.

PGS.TS Lê Thị Hồng Phương cho rằng chương trình đào tạo không nên được thiết kế theo một mặt bằng đồng nhất cho tất cả đối tượng mà cần có sự phân tầng. Cán bộ ở các cấp, các vị trí việc làm và những mức độ trách nhiệm khác nhau phải được đào tạo ở những mức độ năng lực khác nhau.

Với cách tiếp cận này, chương trình có thể hình thành tầng kiến thức và năng lực nền tảng chung, tiếp đó là tầng nghiệp vụ gắn với từng tổ chức, từng chức danh và vị trí việc làm, đồng thời có những nội dung chuyên sâu dành cho cán bộ lãnh đạo, quản lý hoặc những nhóm thực hiện các nhiệm vụ đặc thù. Phân tầng không đơn giản là chia chương trình thành các cấp độ mà quan trọng hơn là xác định được chuẩn đầu ra và mức độ thành thạo tương ứng với từng nhóm cán bộ.

Trên cơ sở các hoạt động thực tiễn của Hội Nông dân, bà Lê Thị Minh Tâm, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng, Chủ tịch Hội Nông dân TP. Đã Nẵng cho biết, sau quá trình sắp xếp tổ chức, phạm vi địa bàn và số lượng hội viên tăng lên, trong khi điều kiện hoạt động giữa đô thị, nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa có nhiều khác biệt.

Thực tế đó cho thấy đào tạo cán bộ Hội Nông dân phải sát hơn với từng nhóm đối tượng và địa bàn, tập trung vào những năng lực trực tiếp phục vụ công việc như vận động nông dân, tổ chức phong trào, hỗ trợ sinh kế, kết nối nguồn lực, chuyển giao khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế tập thể, nắm bắt và xử lý những vấn đề phát sinh ở nông thôn. Kinh nghiệm thực tiễn của Hội Nông dân cũng cho thấy chương trình càng gắn với nhu cầu thật của hội viên và các vấn đề cụ thể của địa bàn thì hiệu quả bồi dưỡng càng rõ.

Trong khi đó, ông Nguyễn Bá Duân, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên thành phố Đà Nẵng chia sẻ, thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số, vì vậy cán bộ Đoàn càng phải đi trước một bước về năng lực số. Do đó, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn trong giai đoạn tới cần tập trung mạnh hơn vào chuyển đổi số, không chỉ ở kỹ năng sử dụng công cụ mà cả khả năng tổ chức phong trào, quản trị thông tin, phân tích dữ liệu và sáng tạo các phương thức tập hợp thanh niên trên nền tảng số. Với đặc trưng tuổi trẻ, cán bộ Đoàn không chỉ cần “thích ứng” với công nghệ mà phải hướng tới làm chủ và tiên phong ứng dụng công nghệ trong hoạt động đoàn thể.

Những kinh nghiệm từ Hội Nông dân và Đoàn Thanh niên cho thấy cùng là cán bộ đoàn thể nhưng yêu cầu năng lực có những điểm rất khác nhau. Chính vì vậy, xây dựng một khung năng lực chung là cần thiết, nhưng chương trình phải có đủ độ mở để phát triển những năng lực đặc thù của từng tổ chức.

TS. Đặng Vũ Cảnh Linh - Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học phát biểu tại Hội thảo. 

Phát biểu kết luận Hội thảo, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học khẳng định việc xây dựng chương trình cần phát huy đồng thời tri thức khoa học và kinh nghiệm thực tiễn của Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng và các cơ sở đào tạo. Những mô hình, phương pháp đã được kiểm nghiệm trong thực tế có thể tiếp tục được tổng kết, chuẩn hóa thành các chuyên đề, mô-đun, tình huống và học liệu để chia sẻ giữa các tổ chức. Khi xây dựng chương trình nên bắt đầu từ câu hỏi thực chất hơn: “Sau khóa học, người cán bộ phải làm được việc gì tốt hơn so với trước khi đi học?” Một chương trình tốt không chỉ làm cho người học biết thêm, mà quan trọng hơn phải giúp họ làm tốt hơn.

Liên quan đến vấn đề về chuyển đổi số, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh cũng cho rằng, chuyển đổi số không nên được hiểu đơn giản là bổ sung thêm kiến thức và kỹ năng sử dụng công nghệ. Sâu xa hơn, đó còn là sự chuyển đổi về tư duy, phương thức làm việc và văn hóa của người cán bộ.  Do đó, trong bối cảnh người dân ngày càng hiện diện trên không gian số, cán bộ vừa phải duy trì phương thức gần dân trong đời sống thực, vừa có khả năng tương tác, lắng nghe và vận động nhân dân trên môi trường số.

Trên cơ sở các ý kiến tại Hội thảo, Ban Chủ nhiệm nhiệm vụ sẽ tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp và lựa chọn những luận cứ phù hợp để hoàn thiện chương trình đào tạo, bồi dưỡng. Định hướng xuyên suốt là xây dựng chương trình có tính mở, phân tầng theo nhóm cán bộ, gắn với vị trí việc làm và chú trọng khả năng vận dụng, qua đó góp phần hình thành đội ngũ cán bộ đoàn thể và hội quần chúng có năng lực thực tiễn, chủ động học tập, đổi mới và thích ứng trước yêu cầu của tình hình mới.